Shloka 26
धर्मसूक्ष्मे त्यागप्रधान्यविचारः
Subtle Dharma and the Primacy of Renunciation
तपसा महदाप्रोति बुद्धया वै विन्दते महत् | त्यागेन सुखमाप्रोति सदा कौन्तेय तत्त्ववित्
tapasā mahad āpnoti buddhyā vai vindate mahat | tyāgena sukham āpnoti sadā kaunteya tattvavit ||
Yudhiṣṭhira nói: “Nhờ khổ hạnh (tapas) mà đạt điều vĩ đại; nhờ trí tuệ tỉnh thức mà thực sự nhận ra ‘Đại’—thực tại tối thượng; và nhờ xả ly mà được an lạc—mãi mãi không suy, hỡi con của Kuntī. Người biết chân lý đạt địa vị cao nhờ tapas, chứng ngộ nguyên lý tối thượng nhờ trí tuệ phân biệt, và do buông bỏ tư lợi mà an trú trong niềm vui bền lâu.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse presents a threefold path: disciplined austerity (tapas) leads to exalted attainment, discerning intellect (buddhi) leads to realization of the highest truth, and renunciation (tyāga)—especially giving up selfish attachment—yields enduring happiness.
Within the Śānti Parva’s instruction on right conduct after the war, Yudhiṣṭhira articulates a concise ethical-spiritual principle to a Kuntī’s son (Kaunteya), emphasizing inner discipline, clear understanding, and selfless relinquishment as foundations for peace and lasting well-being.