Shloka 20
ध्यानयोगवर्णनम्
Description of the Path of Meditation
पज्चात्मके पड्चगुणप्रदर्शी स सर्वगात्रानुगतो<न्तरात्मा । स वेत्ति दुःखानि सुखानि चात्र तद्विप्रयोगात् तु न वेत्ति देह:
pañcātmake pañcaguṇapradarśī sa sarvagātrānugato 'ntarātmā | sa vetti duḥkhāni sukhāni cātra tadviprayogāt tu na vetti dehaḥ ||
Bharadvāja nói: “Tự ngã nội tại, đấng hiển lộ năm phẩm tính trong cấu thành năm phần (thân–tâm), thấm khắp mọi chi thể của thân. Chính Tự ngã nội tại ấy, trong đời sống hữu thân này, biết rõ lạc và khổ. Nhưng khi nó lìa khỏi thân, thì bản thân thân xác không còn hay biết gì về lạc hay khổ nữa.”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Pleasure and pain are known by the indwelling consciousness (antarātmā) that pervades the body; the body by itself is inert and cannot cognize. When the inner Self is separated, the body has no awareness—supporting the distinction between conscious Self and material body.
In Śānti Parva’s philosophical instruction, Bharadvāja explains the relation between the inner Self and the body: the Self pervades the limbs and is the knower of sensory qualities and experiences, while the body alone lacks cognition once the Self departs.