Shloka 16
Ācāra-vidhi (Rules of Conduct) — Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Catalogue
एष मार्गो5थ योगानां येन गच्छन्ति तत्पदम् | जितक्लमा: समा धीरा मूर्थन्यात्मानमादधन्
eṣa mārgo 'tha yogānāṁ yena gacchanti tatpadam | jitaklamāḥ samā dhīrā mūrdhany ātmānam ādadhān |
Bharadvāja nói: “Đây chính là con đường của các hành giả yoga—kênh mạch nhờ đó họ tiến đến cảnh giới tối thượng. Những ai đã thắng mệt nhọc và khổ lụy, ở đâu cũng giữ tâm bình đẳng, vững bền trong định tĩnh nội tâm, thì an lập tự ngã nơi đỉnh đầu và nhờ kỷ luật ấy mà đạt mục tiêu cao nhất.”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest spiritual attainment is reached through a yogic path marked by conquest of fatigue and affliction, steady equanimity, and firm inner composure, culminating in fixing awareness in the crown of the head as a meditative culmination.
In the Śānti Parva’s instructional setting, Bharadvāja is explaining a yogic method and its qualifications—describing the kind of disciplined, even-minded practitioner who can follow this path to the supreme goal.