Shloka 35
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
वधबन्धपरिकक्लेशै: क्लिश्यन्ते च पुनः पुन: । ते खल्वपि रमन्ते च मोदन्ते च हसन्ति च
vadhabandhaparikleśaiḥ kliśyante ca punaḥ punaḥ | te khalv api ramante ca modante ca hasanti ca |
Bhīṣma nói: “Nhiều người hết lần này đến lần khác chịu khổ vì bị giết chóc và giam cầm; thế nhưng họ vẫn không lìa bỏ sự sống. Trái lại, họ vẫn đùa vui với nhau, vẫn hoan hỷ và cười—cho thấy sức chịu đựng và ý chí sống còn bền bỉ ngay giữa những gian truân lặp đi lặp lại.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even those who repeatedly face extreme pains such as violence and imprisonment still continue living and find moments of joy; therefore one should cultivate endurance (titikṣā) and not succumb to despair when afflicted by suffering.
In the Shanti Parva discourse, Bhishma is instructing Yudhishthira on conduct and inner strength; here he points to ordinary human resilience—people endure recurring calamities yet still engage in play, happiness, and laughter.