Shloka 17
जनक-राज्ञः मौण्ड्य-परिव्रज्या-विवादः
Janaka’s Renunciation Questioned; Discourse on Dāna and Detachment
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधर्मानुशासनपर्वमें युधिष्ठिरका वाक्यविषयक सत्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ,निपानं सर्वभूतानां भूत्वा त्वं पावनं महत् | आद्यो वनस्पतिर्भूत्वा सो<न्यांस्त्वं पर्युपाससे
nipānaṁ sarvabhūtānāṁ bhūtvā tvaṁ pāvanaṁ mahat | ādyo vanaspatir bhūtvā so ’nyāṁs tvaṁ paryupāsase ||
“Ngài đã trở thành bến nước cho muôn loài, là bậc tẩy tịnh lớn lao. Ngài đã trở thành cây đứng đầu trong rừng, nâng đỡ và che chở cho các cây khác.” Lời ấy ca ngợi một hình mẫu: người giữ dharma bằng cách nuôi dưỡng sự sống không thiên vị—như nguồn nước chung cho mọi loài, như đại thụ che bóng và bồi dưỡng muôn cây—đặt vương đạo và lãnh đạo vào nghĩa vụ phụng sự, bảo hộ và thanh lọc cộng đồng.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True leadership (rājadharma) is measured by how one sustains and purifies society: like a common watering-place open to all beings, and like a foremost tree that shelters and supports others. The ethical ideal is impartial beneficence, protection, and service rather than self-interest.
Within the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Yudhiṣṭhira’s speech employs metaphors of a watering-place and a great tree to praise (or characterize) an exemplary supporter of others, reinforcing the expectation that a ruler or noble person exists for the welfare of all beings.