Shloka 12
जनक-राज्ञः मौण्ड्य-परिव्रज्या-विवादः
Janaka’s Renunciation Questioned; Discourse on Dāna and Detachment
तीनों वेदोंके ज्ञानमें बढ़े-चढ़े सहसरों ब्राह्मणों तथा इस सम्पूर्ण जगत्का भरण-पोषण करनेवाले होकर भी आज आप उन्हींके द्वारा अपना भरण-पोषण चाहते हैं ।।
śriyaṃ hitvā pradīptāṃ tvaṃ śvavat samprati vīkṣyase | aputrā jananī te ’dya kausalyā cāpatistvayā ||
Arjuna nói: “Từ bỏ vinh quang vương quyền rực cháy của mình, nay ngài trông như con chó lang thang hết cửa này đến cửa khác. Khi ngài còn sống mà mẹ ngài, như thể, đã thành người không con; và Kausalyā bất hạnh này đã thành kẻ không chồng vì ngài.” Lời nói ấy lên án việc từ bỏ ngôi vị chính đáng khi nó dẫn đến bỏ rơi người nương tựa và làm sụp đổ bổn phận gia đình cùng xã hội.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Renunciation is not praised when it causes abandonment of rightful obligations; a ruler’s prosperity and position are to be upheld insofar as they sustain dependents and protect social and familial dharma.
Arjuna rebukes a royal figure for giving up kingship and living in a degraded, dependent state, arguing that this choice effectively leaves the mother ‘sonless’ and Kausalyā ‘husbandless’ despite the person still being alive.