Shloka 18
Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa
Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life
इत्येभि: कारणैस्तस्य त्रिभिक्षित्तं प्रमाद्यति । सम्प्रसक्तमना भोगान् विसृज्य पितृसंचितान् । परिक्षीण: परस्वानामादानं साधु मन्यते
ity ebhiḥ kāraṇais tasya tribhikṣittaṃ pramādyati | samprasaktamanā bhogān visṛjya pitṛsaṃcitān | parikṣīṇaḥ parasvānām ādānaṃ sādhu manyate |
Bởi những lẽ ấy, tâm trí hắn—bị chao đảo bởi ba thứ kiêu mạn (sắc đẹp, của cải và dòng dõi)—rơi vào sự buông lung. Lòng vướng mắc nơi hưởng lạc, hắn phung phí gia sản tổ tiên tích góp; và khi bị đẩy đến cảnh bần cùng, hắn lại xem việc đoạt lấy tài vật của người khác là điều tốt đẹp.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Pride in beauty, wealth, and lineage breeds negligence; attachment to pleasure leads to wasting inherited resources, and poverty then tempts one to rationalize theft as ‘good.’ The verse warns against the moral slide from vanity to dissipation to wrongdoing.
In Bhishma’s instruction on righteous conduct in the Shanti Parva, he describes a recognizable ethical decline: a person intoxicated by social advantages becomes careless, loses ancestral wealth through indulgence, and finally justifies taking others’ property.