Shloka 13
Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa
Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life
त॑ वै सदा कामचरमनुपस्तीर्णशायिनम् । बाहूपधान शाम्यन्तं प्रशंसन्ति दिवौकस:
taṁ vai sadā kāmacaram anupastīrṇaśāyinam | bāhūpadhānaṁ śāmyantaṁ praśaṁsanti divaukasaḥ ||
Bhīṣma nói: “Người ấy đi lại tùy ý, nhưng thuận theo trật tự thiêng liêng; ngủ trên mặt đất trần không trải chiếu, lấy chính đôi tay làm gối, và luôn an tịnh. Chư thiên nơi cõi trời cũng hết lần này đến lần khác ca ngợi người ấy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse extols a dharmic ideal of simplicity and inner mastery: one who is content with minimal comforts, remains calm, and moves in harmony with higher order is worthy of praise—even by the gods. Ethical excellence is shown through restraint, non-dependence on luxuries, and steady tranquility.
Bhishma, in his Shanti Parva instruction, describes a virtuous person whose austere lifestyle and serene disposition mark him as exemplary. The description functions as a model of conduct within Bhishma’s broader discourse on dharma and right living after the war.