Shloka 10
Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa
Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life
आकिंचन्यं च राज्यं च तुलया समतोलयम् | अत्यरिच्यत दारिद्रयं राज्यादपि गुणाधिकम्
ākiñcanyaṁ ca rājyaṁ ca tulayā samatolayam | atyaricyata dāridryaṁ rājyād api guṇādhikam ||
Bhīṣma nói: “Ta đem cảnh vô sở hữu và ngôi vương quyền đặt lên cán cân của trí phân biệt. Vô sở hữu nặng hơn vương quyền, vì giàu đức hạnh hơn cả quyền lực của ngai vàng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that freedom from possessions (ākiñcanya), even when it appears as poverty, can be ethically superior to kingship because it supports humility, restraint, and detachment—virtues that power often endangers.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and right living, Bhīṣma offers a reflective comparison: he ‘weighs’ sovereignty against non-possession and concludes that the latter is heavier in moral worth.