Shloka 41
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
प्राज्ञ: सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैरुपेत: । ततो वच: संग्रहविस्तरेण प्रोक्त्वाथ वीरान् विरराम भीम:
prājñaḥ suhṛcchandanasāralipto vicitramālyābharaṇair upetaḥ | tato vacaḥ saṃgrahavistareṇa proktvātha vīrān virarāma bhīmaḥ ||
“Bấy giờ Bhīma, bậc trí giả và người bạn thân thiết—được xức tinh chất đàn hương, trang sức bằng vòng hoa rực rỡ và châu báu—đã nói với những thân tộc anh hùng ấy, khi thì vắn tắt, khi thì triển khai dài rộng tùy thời; nói xong, chàng im lặng.”
भीमयेन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined and context-sensitive speech: a wise person conveys counsel with both brevity and elaboration as needed, and then practices restraint by stopping at the right time.
Bhīma, described as dignified and ceremonially adorned, finishes addressing the assembled heroic kinsmen—having spoken in both summary and detailed form—and then becomes silent, marking the close of his counsel.