Shloka 25
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
अनर्थस्य न कामो<स्ति तथार्थो5धर्मिण: कुत: । तस्मादुद्धिजते लोको धर्मार्थाद् यो बहिष्कृत:
anarthasya na kāmo 'sti tathārtho 'dharmiṇaḥ kutaḥ | tasmād udvijate loko dharmārthād yo bahiṣkṛtaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Kẻ thiếu của cải thì dục vọng khó được thỏa; còn kẻ bất chính thì làm sao có của cải? Bởi vậy, thế gian luôn bất an và dè chừng đối với người bị tách khỏi sự thịnh vượng chính đáng—kẻ không có phương kế mưu sinh đặt nền trên dharma.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Desire (kāma) depends on means (artha), but artha that is stable and socially acceptable depends on dharma. A person cut off from dharma-grounded prosperity becomes a source of anxiety for society, because lack of righteous means tends to produce insecurity, mistrust, and harmful conduct.
In Śānti Parva’s instruction on governance and ethics, Vaiśampāyana narrates a general moral principle: poverty frustrates desires, and unrighteousness undermines the acquisition of legitimate wealth; consequently, society feels disturbed by one who lacks dharma-based livelihood.