Shloka 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ श्लोक मिलाकर कुल ७८ ३ “लोक हैं) न२्ंीय्स्निििस्स हल £:-.१#प्ट - जिसने अग्निकी स्थापना नहीं की है, उसे “अनाहिताग्नि” कहा जाता है। तात्पर्य यह कि उक्त दक्षिणा दिये बिना उसके द्वारा की हुई अग्निस्थापना व्यर्थ हो जाती है। षट्षष्ट्यधिकशततमोड< ध्याय: खड्गकी उत्पत्ति और इक परम्पराकी महिमाका व वैशम्पायन उवाच कथान्तरमथासाद्य खड्गयुद्धविशारद: । नकुल: शरतल्पस्थमिदमाह पितामहम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कथाप्रसड़की समाप्तिके समय अवसर पाकर खड्गयुद्धविशारद नकुलने बाणशय्यापर सोये हुए पितामह भीष्मसे इस प्रकार प्रश्न किया
Vaiśampāyana uvāca: kathāntaram athāsādya khaḍga-yuddha-viśāradaḥ | Nakulaḥ śara-talpa-stham idam āha pitāmaham ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, khi câu chuyện trước đã khép lại và có dịp thuận tiện, Nakula—bậc tinh thông kiếm thuật—đã đến thưa với đấng tổ phụ Bhīṣma đang nằm trên giường mũi tên, và hỏi như sau.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up a dharma-instruction scene: a warrior (Nakula), skilled in swordsmanship, seeks guidance from the venerable Bhīṣma at the end of the war. The ethical emphasis is on receiving martial knowledge and its proper use through authoritative, dharma-grounded counsel rather than mere prowess.
As the narration transitions to a new topic, Nakula takes the opportunity to address Bhīṣma, who lies on the śara-talpa. This introduces the forthcoming discourse (in this chapter’s framing) connected with the sword and the tradition/importance of sword-combat.