Shloka 71
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
Devanagari script
अमानुषीषु गोवर्ज्यमनावृष्टिन दुष्पति । अधिष्ठात्रवमन्तारं पशूनां पुरुषं विदु:,पशु जातियोंमें गौओंको छोड़कर अन्य किसीकी अनजानमें हिंसा हो जाय तो वह दोषावह नहीं मानी जाती; क्योंकि मनुष्यको पशुओंका अधिष्ठाता एवं पालक माना गया है
Transliteration
amānuṣīṣu go-varjyam anāvṛṣṭin na duṣpati | adhiṣṭhātāram antāraṁ paśūnāṁ puruṣaṁ viduḥ ||
Translation
Bhīṣma nói: Đối với các loài không phải người, nếu sự tổn hại xảy ra ngoài ý muốn—trừ loài bò—thì không bị xem là lỗi đáng trách. Vì truyền thống nhìn nhận con người là kẻ giám hộ và người bảo hộ của muôn thú, mang trách nhiệm đặc biệt; và con bò được nêu riêng để được che chở hơn cả.
Word by Word
अमानुषीषुamong non-human (creatures)
अमानुषीषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअमानुषी (अ-मानुष)
FormFeminine, Locative, Plural
गोवर्ज्यम्excluding cows
गोवर्ज्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootगो-वर्ज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अनावृष्टिनाby lack of rain / by drought
अनावृष्टिना:
Karana
TypeNoun
Rootअनावृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
दुष्पतिa bad lord/king; evil master
दुष्पति:
Karta
TypeNoun
Rootदुष्पति
FormMasculine, Nominative, Singular
अधिष्ठातारम्overseer, superintendent
अधिष्ठातारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअधिष्ठातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
अवन्तारम्protector, guardian
अवन्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootअवन्तृ (अवन्-तृ; from √अव्/अव् ‘to protect’)
FormMasculine, Accusative, Singular
पशूनाम्of animals
पशूनाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Genitive, Plural
पुरुषम्man, human being
पुरुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Accusative, Singular
विदुःthey know / they consider
विदुः:
Karta
TypeVerb
Root√विद् (विद् ज्ञाने)
FormPerfect (Paroksha/Reduplicated perfect), 3rd, Plural, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
puruṣa (human being)P
paśu (animals)G
go (cow/cows)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes