Shloka 14
Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
परासुता क्रोधलोभादभ्यासाच्च प्रवर्तते । दयया सर्वभूतानां निर्वेदात् सा निवर्तते
parāsutā krodha-lobhād abhyāsāc ca pravartate | dayayā sarva-bhūtānāṁ nirvedāt sā nivartate ||
Bhīṣma nói: Xung lực muốn giết hại kẻ khác (parāsutā) phát sinh từ sân hận, tham lam và sức mạnh của thói quen. Nó được dập tắt nhờ lòng từ bi đối với mọi loài hữu tình và nhờ ly tham—sự quay lưng trong nội tâm đối với bạo lực ấy.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Violence is not merely a sudden act; it is fueled by anger and greed and strengthened by habit. Its remedy is twofold: cultivate compassion for all beings (dayā) and develop dispassion (nirveda) that loosens attachment to harmful impulses.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war. Here he analyzes the causes of the desire to kill and prescribes ethical and psychological means—compassion and detachment—to restrain it.