Shloka 12
Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
Devanagari script
विरुद्धानीह शास्त्राणि ये पश्यन्ति कुरूद्वह । विधित्सा जायते तेषां तत्त्वज्ञानान्निवर्तते
Translation
Hỡi bậc ưu tú của dòng Kuru! Những ai nhìn vào các kinh luận trái nghịch với Dharma, trong lòng họ liền khởi lên “vị-địa-tư” — dục vọng muốn làm điều bất chính. Nhưng khi có tri kiến về chân lý (tattva-jñāna), dục vọng ấy liền lắng dứt.
Word by Word
विरुद्धानिopposed, contradictory
विरुद्धानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविरुद्ध
FormNeuter, Nominative, Plural
इहhere (in this world/context)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
शास्त्राणिtreatises, scriptures
शास्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशास्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पश्यन्तिsee, observe
पश्यन्ति:
TypeVerb
Rootपश्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
कुरूद्वहO bearer of the Kurus
कुरूद्वह:
TypeNoun
Rootकुरू + द्वह
FormMasculine, Vocative, Singular
विधित्साdesire/intention to act (esp. to do what is prescribed/decided)
विधित्सा:
Karta
TypeNoun
Rootविधित्सा
FormFeminine, Nominative, Singular
जायतेarises, is born
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
तत्त्वज्ञानात्from knowledge of reality/truth
तत्त्वज्ञानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootतत्त्वज्ञान
FormNeuter, Ablative, Singular
निवर्ततेceases, turns back, is restrained
निवर्तते:
TypeVerb
Rootनि + वृत्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
कुरुश्रेष्ठO best of the Kurus
कुरुश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootकुरु + श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes