Shloka 12
Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma
Nāḍījaṅgha
दमो नान्यस्पृहा नित्य॑ गाम्भीर्य धैर्यमेव च । अभयं रोगशमनं ज्ञानेनैतदवाप्यते
bhīṣma uvāca | damo nānyaspṛhā nityaṁ gāmbhīryaṁ dhairyam eva ca | abhayaṁ rogaśamanaṁ jñānenaitad avāpyate ||
Bhishma nói: “Dama” (tự chế, điều phục tâm và các căn) được nhận biết bởi việc luôn không khởi lòng thèm muốn vật thuộc về người khác; bởi sự trầm tĩnh, sâu sắc và nhẫn nại bền bỉ; bởi tâm không sợ hãi; và bởi khả năng làm lắng dịu những bệnh tật nội tâm. Sự làm chủ tâm và các căn như vậy đạt được nhờ chân tri (jñāna).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines dama (self-restraint) through concrete traits—non-covetousness, composure, patience, fearlessness, and the soothing of mental afflictions—and states that these are achieved through jñāna (true knowledge and discernment).
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhishma continues advising Yudhishthira by describing the marks of self-control and explaining that wisdom is the means to attain it.