Shloka 9
त्रिवर्गविचारः
Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma
दमस्तेजो वर्धयति पवित्र च दम: परम् | विपाप्मा तेजसा युक्त: पुरुषो विन्दते महत्,दम तेजकी वृद्धि करता है, दम परम पवित्र साधन है, दमसे पापरहित हुआ तेजस्वी पुरुष परमपदको प्राप्त कर लेता है
damaḥ tejo vardhayati pavitraś ca damaḥ param | vipāpmā tejasā yuktaḥ puruṣo vindate mahat ||
Bhishma dạy rằng tự chế (dama) làm tăng tejas—hào quang nội tâm và sức mạnh tinh thần. Đó là kỷ luật thanh tịnh bậc nhất: khi một người nhờ tự chế mà lìa tội lỗi, lại được trang bị bởi tejas, người ấy đạt đến thiện ích tối thượng—sự vĩ đại và cảnh giới tối cao.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Self-restraint (dama) is presented as a supreme purifier that strengthens tejas (inner moral-spiritual power). Through restraint one becomes free from sin, and such a purified, vigorous person attains the highest good.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira on ethical and spiritual disciplines. Here he highlights dama as a foundational practice that purifies conduct and leads to the highest attainment.