Shloka 5
नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct
Nṛśaṃsa
वायुरुवाच अहमप्येवमेव त्वां कुर्वाण: शाल्मले रुषा | आत्मना यत्कृतं कृच्छे शाखानामपकर्षणम्
vāyur uvāca: aham apy evam eva tvāṁ kurvāṇaḥ śālmale ruṣā | ātmanā yat kṛtaṁ kṛcchre śākhānām apakarṣaṇam ||
Vāyu nói: “Hỡi Śālmali, ta cũng từng trong cơn giận muốn khiến ngươi ra nông nỗi này. Nhưng nỗi khổ ngươi đang chịu—bị xé rời và mất hết cành nhánh—là do chính ngươi gây nên. Bởi sự phán đoán lầm lạc của mình, ngươi đã rước lấy tai ương, và nay phải khuất phục dưới sức mạnh và uy lực của ta.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse stresses moral causality: suffering often arises from one’s own misguided choices. Even when an external force (like Vāyu) is involved, the deeper lesson is to avoid pride and rashness, since one’s own conduct can invite ruin.
Vāyu addresses the Śālmali tree, saying that in anger he intended to punish it, but the tree has effectively brought the painful loss of its branches upon itself; thus it has become subject to Vāyu’s power and force.