Shloka 11
Tapas as the Root of Attainment (तपः—साधनमूलप्रशंसा)
कृपा : कर ् न फ सदैव शकुनास्तात मृगाश्चाथ तथा गजा: । वसन्ति तव संहृष्टा मनोहर मनोहरा:
kṛpāḥ karṇaphāḥ sadaiva śakunās tāta mṛgāś cātha tathā gajāḥ | vasanti tava saṁhṛṣṭā manohara manoharāḥ ||
Bhīṣma nói: “Con yêu—hỡi chúa tể cây rừng duyên dáng! Trên cành của ngươi, muôn chim luôn đậu ở; dưới gốc, vô số nai, cả voi nữa, vui vẻ cư trú. Chính sự hiện diện của ngươi trở thành nơi nương tựa, quy tụ muôn loài trong an hòa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A dhārmic person (or a noble refuge like the ‘king of trees’) supports others without discrimination: even diverse beings—birds, deer, elephants—find safety and joy. The ethical ideal is to become a shelter that enables life to flourish.
Bhīṣma addresses a ‘manohara’ great tree, praising it as a hospitable refuge where birds perch on the branches and animals—including elephants—live contentedly beneath, highlighting the tree’s protective, life-sustaining presence.