Shloka 19
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
आदित्यो<यं स्थितो मूढ़ा: स्नेह कुरुत मा भयम् । बहुरूपो मुहूर्तश्ष जीवेदपि कदाचन,“अरे मूर्खो! अभी तो सूर्यास्त भी नहीं हुआ है; अत: डरो मत। बच्चेको लाड़-प्यार कर लो। अनेक प्रकारका मुहूर्त आता रहता है। सम्भव है किसी शुभ घड़ीमें यह बालक जी उठे
ādityo ’yaṃ sthito mūḍhāḥ snehaṃ kuruta mā bhayam | bahurūpo muhūrtaś ca jīved api kadācana ||
Bhīṣma nói: “Hỡi những kẻ mê muội, mặt trời còn chưa lặn—đừng sợ. Hãy thương yêu và chăm nom đứa trẻ. Thời gian mang đến muôn vàn khoảnh khắc; biết đâu vào một giờ lành, cậu bé này lại sống.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not surrender to fear or despair prematurely; while time remains, respond with compassion and steady care. The verse frames time (muhūrta) as variable and potentially auspicious, encouraging hopeful, ethical action rather than panic.
Bhīṣma rebukes those who are frightened and grief-stricken, pointing out that the day is not yet over (the sun still stands). He urges them to show affection to the child and to hold hope that, in some favorable moment, the child may yet revive.