Shloka 21
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
नकुलो मूषिकानत्ति बिडालो नकुलं तथा | बिडालमत्ति श्वा राजन् श्वानं व्यालमृगस्तथा,राजन! नेवला चूहेको खा जाता है और नेवलेको बिलाव। बिलावको कुत्ता और कुत्तेको चीता चबा जाता है
nakulo mūṣikān atti biḍālo nakulaṃ tathā | biḍālam atti śvā rājan śvānaṃ vyāla-mṛgas tathā ||
Arjuna nói: “Tâu Đại vương, cầy mangut ăn chuột; cũng vậy, mèo ăn cầy mangut. Chó ăn mèo, và cũng như thế, một mãnh thú dữ tợn (kẻ săn mồi) khuất phục chó. Vậy nên trong đời, loài này trở thành mồi của loài kia—phơi bày chuỗi thống trị và mong manh không ngừng, và cảnh tỉnh kẻ có quyền chớ tự mãn.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates a natural and social reality: dominance is temporary, and every power has a stronger counter-power. Ethically, it cautions against arrogance and urges humility and vigilance, since worldly security is unstable.
Arjuna addresses a king and uses a vivid animal sequence—mouse, mongoose, cat, dog, and a fierce predator—to make a point through analogy: in the world, beings prey upon one another, and positions of strength can quickly reverse.