Shloka 103
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
जो अभयदान देकर प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करते हुए स्वयं ही अपनी प्रतिज्ञाको सत्य प्रमाणित कर देता है, वह राजा सबको सुख देनेवाला समझा जाता है ।।
yo 'bhayadānaṃ dattvā prajāṃ dharmapūrvakaṃ pālayan svayam eva svapratijñāṃ satyāṃ pramāṇayati, sa rājā sarvasukhapradaḥ saṃmataḥ. mātā pitā gurugoptā vahnivaiśravaṇo yamaḥ; sapta rājño guṇān etān manur āha prajāpatiḥ.
Brahmadatta nói: Vị vua ban “vô úy”, bảo hộ thần dân theo dharma, và bằng chính hạnh kiểm của mình chứng thực lời thệ nguyện là chân thật, được xem là bậc đem hạnh phúc đến cho tất cả. Prajāpati Manu đã nêu bảy phẩm chất của một vị vua, và theo đó ví nhà vua như mẹ, như cha, như thầy, như người hộ vệ, như lửa, như Kubera (Vaiśravaṇa), và như Yama.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
A righteous king is defined by protective governance rooted in dharma: he grants fearlessness, keeps his vows through personal integrity, and thereby becomes a source of welfare for all. The verse frames ideal rulership as a blend of nurture, guidance, protection, discipline, prosperity, and justice.
In a didactic passage on rājadharma within Śānti Parva, Brahmadatta explains the marks of an ideal ruler and cites Manu’s traditional formulation of seven kingly qualities, expressed through comparisons to mother, father, teacher, guardian, fire, Kubera, and Yama.