Shloka 50
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
सौहदेनाभि भाषे त्वां कच्चिन्मार्जार जीवसि । जीवितं हि तवेच्छामि श्रेय: साधारणं हि नौ
sauhadenābhi bhāṣe tvāṁ kaccin mārjāra jīvasi | jīvitaṁ hi tavēcchāmi śreyaḥ sādhāraṇaṁ hi nau ||
Bhīṣma nói: “Ta nói với ngươi bằng lòng bằng hữu, hỡi mèo—ngươi còn sống chăng? Ta thật lòng mong mạng sống ngươi được giữ gìn, bởi trong việc ngươi còn sống có điều lợi chung cho cả hai chúng ta.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical speech and action through sauharda (goodwill): one should wish for another’s safety and life, recognizing that genuine welfare (śreyas) can be shared rather than competitive.
Bhishma addresses a cat directly, speaking in a friendly tone and checking whether it is alive, while stating that he desires its continued life because that outcome benefits both parties.