Shloka 176
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
“तुम्हारा कल्याण हो। अब मैं चला जाऊँगा। मुझे दूरसे भी तुमसे डर लगता है। मेरा यह पलायन विश्वासपूर्वक हो रहा हो या प्रमादके कारण; इस समय यही मेरा कर्तव्य है। बलवानोंके निकट रहना दुर्बल प्राणीके लिये कभी अच्छा नहीं माना जाता ।।
nāhaṃ tvayā sameṣyāmi nivṛtto bhava lomaśa | yadi tvaṃ sukṛtaṃ vets(i) tat sakhyam anusāraya ||
Bhīṣma nói: “Nguyện điều lành đến với ngươi. Nay ta sẽ đi. Dẫu ở xa, ta vẫn e ngại ngươi. Cuộc rút lui này của ta—dù do tin cậy hay do sơ suất—trong lúc này vẫn là bổn phận của ta. Ở gần kẻ mạnh chưa bao giờ được xem là điều tốt cho kẻ yếu. Ta sẽ không gặp ngươi nữa, hỡi Lomaśa. Hãy quay về. Nếu ngươi biết ta từng làm điều thiện nào cho ngươi, thì hãy giữ mãi tình bằng hữu ấy đối với ta và hành xử theo đó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should act with prudence and dharma: when power is imbalanced, withdrawal can be the rightful course for the weaker; relationships should be sustained through remembered beneficence and voluntary fidelity rather than coercion.
Bhīṣma addresses Lomaśa, declares a final separation, instructs him to turn back, and asks him—if he acknowledges Bhīṣma’s past kindness—to preserve friendly regard and behave accordingly.