Shloka 106
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
तमेवंवादिन प्राज्ञ: शास्त्रबुद्धिसमन्वित: । उवाचेदं वच: श्रेष्ठ मार्जार मूषिकस्तदा
tam evaṁ-vādinaṁ prājñaḥ śāstra-buddhi-samanvitaḥ | uvācedaṁ vacaḥ śreṣṭha mārjāra-mūṣikas tadā ||
Bấy giờ con chuột hiền trí—với trí tuệ được rèn luyện bởi giáo huấn của śāstra—lên tiếng đáp lại con mèo đang nói như thế, và thốt ra những lời ưu việt này.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wisdom grounded in śāstra and nīti should guide one’s response to persuasive speech—especially when the speaker may be untrustworthy. The verse frames the mouse as discerning and ethically alert before replying.
In Bhīṣma’s discourse, a cat has spoken in a certain way; now the mouse, described as learned and prudent, responds with an ‘excellent’ statement, signaling a moralized dialogue between natural adversaries.