Shloka 7
आपद्धर्मे राज्ञः नीतिः — Bharadvāja’s Counsel on Crisis-Statecraft (Śānti Parva 138)
Devanagari script
इयमापत् समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् । शीघ्रमन्यत्र गच्छाम: पन्था यावन्न दुष्यति,“बन्धुओ! जान पड़ता है कि इस जलाशयमें रहनेवाले सभी मत्स्योंपर संकट आ पहुँचा है; इसलिये जबतक हमारे निकलनेका मार्ग दूषित न हो जाय, तबतक शीघ्र ही हमें यहाँसे अन्यत्र चले जाना चाहिये
Translation
“Hỡi các bằng hữu! Tai họa này đã giáng xuống tất cả loài thủy tộc sống trong hồ. Vậy trước khi đường thoát của chúng ta bị hư hại, hãy mau rời nơi đây mà đi đến chỗ khác.”
Word by Word
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
आपत्calamity, danger
आपत्:
Karta
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Nominative, Singular
समुत्पन्नाarisen, occurred
समुत्पन्ना:
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-पद्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
सलिलौकसाम्of the water-dwellers
सलिलौकसाम्:
TypeNoun
Rootसलिलौकस्
FormMasculine, Genitive, Plural
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
गच्छामःwe go / let us go
गच्छामः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent (Lat), First, Plural, Parasmaipada
पन्थाःthe path, way
पन्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपथिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यावत्as long as, until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
दुष्यतिgets spoiled/tainted, becomes bad
दुष्यति:
TypeVerb
Rootदुष्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes