Shloka 14
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
यथा सुमधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ | धुरमुद्यम्य वहतास्तथा वर्तेत वै नृप:
yathā sumadhurau damyau sudāntau sādhuvāhinau | dhuram udyamya vahatas tathā varteta vai nṛpaḥ ||
Bhīṣma nói: “Như đôi bò tơ—dáng vẻ ưa nhìn, được huấn luyện, thuần phục nghiêm cẩn, đủ sức mang ách—nâng gánh nặng lên vai và kéo đi vững vàng, tốt đẹp; thì nhà vua cũng phải như vậy: khéo gánh vác và cai quản trọng trách của vương quốc mình.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must be trained, self-controlled, and capable—like well-broken oxen—so that he can steadily carry the heavy responsibility of protecting and administering the kingdom.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on rājadharma (the duties of kings). Here he uses a practical agrarian metaphor—two disciplined oxen bearing a yoke—to illustrate how a king should manage the weight of statecraft.