Shloka 8
Bala and Dharma in Kṣatriya Governance (बल-धर्म सम्बन्धः)
अवरोधान् जुगुप्सेत का सपत्नधने दया । न त्वेवात्मा प्रदातव्य: शक्ये सति कथंचन
bhīṣma uvāca | avarodhān jugupset kā sapatnadhane dayā | na tvevātma pradātavyaḥ śakye sati kathaṃcana ||
Khi quân thù tràn đến, nhà vua trước hết phải lo giữ hậu cung. Nhưng nếu hậu cung đã rơi vào tay địch, thì phải dứt bỏ luyến ái nơi ấy; bởi thương xót của cải và người thân đã nằm trong quyền kẻ đối địch thì ích gì? Chừng nào còn có thể, tuyệt đối đừng để chính thân mình sa vào tay quân thù.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In crisis, especially during enemy assault, a ruler must act with clear-eyed prudence: protect the inner quarters first, but if they are captured, do not indulge in futile pity for what is already under enemy control; above all, do not allow oneself to be captured when escape or resistance is possible, since the king’s survival is necessary for restoring dharma and protecting the polity.
Bhishma is instructing Yudhishthira on rajadharma in the Shanti Parva, giving hard counsel about wartime priorities: safeguarding the palace’s inner apartments, recognizing when a position is lost, withdrawing attachment, and ensuring the ruler does not fall into enemy hands.