Shloka 22
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
ततः: पितामहो विष्णुं भगवन्तं सनातनम् । सम्पूज्य वरदं देवं॑ महादेवमथाब्रवीत्
tataḥ pitāmaho viṣṇuṃ bhagavantaṃ sanātanam | sampūjya varadaṃ devaṃ mahādevam athābravīt ||
Khi tình thế đã đến như vậy, Đấng Tổ Phụ (Brahmā) trước hết thành kính thờ phụng Thượng Đế vĩnh cửu Viṣṇu, rồi đến gần vị thần ban ân Mahādeva và thưa rằng: “Ôi Śaṅkara, trong cảnh này Ngài nên rủ lòng thương. Xin hãy bày phương kế để sự hỗn tạp của trật tự xã hội (varṇa-saṅkara) không lan tràn trong thế gian.”
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse frames social stability as a dharmic responsibility: when disorder threatens, wise governance seeks divine guidance to prevent the breakdown of ethical and social norms (here expressed as varṇa-saṅkara). It also models humility—Brahmā worships Viṣṇu and then petitions Śiva—showing that even the highest authority acts through reverence and consultation for the welfare of the world.
Vasuharoma narrates that Brahmā first worships the eternal Viṣṇu and then addresses Mahādeva (Śiva), asking him to show grace and to devise a remedy so that social confusion and intermixture leading to disorder (varṇa-saṅkara) does not spread in the world.