Shloka 14
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
वसुहरोम उवाच शृणु राजन् यथा दण्ड: सम्भूतो लोकसंग्रह: । प्रजाविनयरक्षार्थ धर्मस्थात्मा सनातन:
Vasuharoma uvāca: śṛṇu rājan yathā daṇḍaḥ sambhūto lokasaṅgrahaḥ | prajāvinayarakṣārthaṃ dharmasthātmā sanātanaḥ ||
Vasuharoma nói: “Hãy nghe đây, ô Đại vương, daṇḍa—nguyên lý trừng phạt và trị quốc—đã phát sinh thế nào để kết tụ và gìn giữ thế gian. Đó là nền tảng vĩnh cửu của trật tự chính pháp (dharma), được thiết lập để bảo hộ xã hội bằng cách răn dạy, chế ngự và che chở muôn dân.”
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
That daṇḍa—rightly grounded in dharma—is an eternal instrument for protecting and disciplining the people, and for maintaining social cohesion (lokasaṅgraha).
Vasuharoma addresses the king and begins an explanation of how daṇḍa (punitive/governing authority) originated and why it functions as the sustaining principle of order in the world.