Shloka 34
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
यथा क्रमेण पुष्पेभ्यक्षिनोति मधु षघट्पद: । तथा द्रव्यमुपादाय राजा कुर्वीत संचयम्
yathā krameṇa puṣpebhyaḥ kṣinoti madhu ṣaṭpadaḥ | tathā dravyam upādāya rājā kurvīta sañcayam ||
Bhīṣma nói: “Như con ong lần lượt góp nhụy mật từ muôn hoa, gom từng chút một để thành mật ong, thì vua cũng nên lấy từ mọi thần dân mỗi người một ít, rồi tích lũy mà làm đầy quốc khố.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should raise revenue moderately and gradually—like a bee collecting nectar—so that the burden on any single subject is light, while the state still forms a stable reserve for governance and protection.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira on practical kingship. Here he uses the bee-and-honey simile to counsel careful, non-oppressive collection of wealth to maintain the royal treasury.