Shloka 18
मयूरवद्राजधर्मः (Mayūra-vat Rāja-dharma) — The Peacock-Model of Protective Kingship
नित्ययुक्ताश्न ते भृत्या भवन्तु रणकोविदा: । वाजिनां च प्रयोगेषु वैशारद्यमिहेष्यते
nityayuktāśn te bhṛtyā bhavantu raṇakovidāḥ | vājīnāṃ ca prayogeṣu vaiśāradyam iheṣyate ||
Bhīṣma nói: “Hãy để các tùy tùng của con luôn giữ kỷ luật, không ngừng chuyên cần trong bổn phận, và tinh thông nghệ thuật chiến trận. Cả trong việc điều khiển và sử dụng chiến mã cũng phải cầu cho được sự lão luyện—để việc phụng sự và sự sẵn sàng của con không bao giờ bị xem là thiếu sót.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should ensure continuous discipline and professional competence among attendants—especially in warfare and the practical management of horses—so that governance and defense rest on trained readiness rather than improvisation.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on principles of governance and security. Here he emphasizes maintaining a well-trained retinue, including expertise in cavalry-related skills, as part of responsible rule.