Shloka 1
मयूरवद्राजधर्मः (Mayūra-vat Rāja-dharma) — The Peacock-Model of Protective Kingship
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ७ श्लोक मिलाकर कुल ३५ श्लोक हैं।) ऑपन-माजल बछ। अकाल एकोनविशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: सेवकोंको उनके योग्य स्थानपर नियुक्त हक: 38 और सत्पुरुषोंका संग्रह करने
bhīṣma uvāca | evaṁ guṇayutān bhṛtyān sve sve sthāne narādhipaḥ | niyojayati kṛtyeṣu sa rājaphalam aśnute ||
Bhishma nói: Vị vua biết bổ nhiệm những bề tôi có năng lực và đức hạnh vào đúng chức phận của họ, và giao cho mỗi người những công việc hợp với chức trách, thì sẽ hưởng được quả thực của vương quyền—sự trị quốc hữu hiệu, nền ổn định, và phúc lợi nảy sinh từ một nền hành chính được sắp đặt nghiêm chỉnh.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler prospers when he practices discernment in administration: selecting servants of good qualities and placing each in the role that fits their abilities. Proper appointment and task-allocation are presented as a key element of rāja-dharma and a direct cause of successful kingship.
In the Śānti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma continues advising the king on statecraft. Here he emphasizes the practical ethical principle of governance: staffing the administration with competent, virtuous people and assigning them to suitable posts, which yields the ‘fruit’ of rule.