Shloka 118
Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
इति श्रीमहा भारते शान्तिपर्वणि राजधर्मानुशासनपर्वणि श्रवर्षिसंवादे अष्टादशाधिकशततमो< ध्याय:
iti śrīmahābhārate śāntiparvaṇi rājadharmānuśāsanaparvaṇi śravarṣi-saṃvāde aṣṭādaśādhika-śatatamo 'dhyāyaḥ | iti śrīmahābhārata-śāntiparvake antargata rājadharmānuśāsanaparvameṃ kuttā aur ṛṣikā-saṃvāda-viṣayaka eka sau aṭhārahavāṃ adhyāya pūrā huā |
Như vậy, trong thánh điển Mahābhārata, thuộc Śānti Parva—cụ thể là phần Rājadharmānuśāsana (giáo huấn về vương pháp)—kết thúc Chương một trăm mười tám, liên quan đến cuộc đối thoại có nhắc đến Ṛṣi Śrava. Nói cách khác, đây là lời kết của Chương 118 trong phần Rājadharmānuśāsana của Śānti Parva, với chủ đề đối thoại giữa một con chó và một nữ ẩn sĩ, nhấn mạnh sự suy tư đạo đức trong khuôn khổ vương quyền và hạnh kiểm chính đáng.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
As a chapter-colophon, the line signals that the surrounding discourse belongs to the Śānti Parva’s instruction on rājadharma (ethical kingship). By framing the episode as a dialogue (here, involving a dog and a female ascetic), it emphasizes that moral insight can arise through questioning, debate, and reflection—supporting the broader aim of guiding rulers toward just conduct.
This is the closing colophon of the chapter: it announces that, within the Mahābhārata’s Śānti Parva and its rājadharma instruction-section, the 118th chapter has concluded, identified by its subject matter (the dog–female ascetic dialogue) and by association with Śrava Ṛṣi’s dialogue context.