Shloka 18
समदुःखसुखा यस्य सहाया: प्रियकारिण: । अर्थचिन्तापरा: सत्या: स राज्यफलमश्रुते,जिसके सहायक राजाके सुखमें सुख और दु:खमें दुःख मानते हों, सदा उसका प्रिय करनेवाले हों और राजकीय धन कैसे बढ़े--इसकी चिन्तामें तत्पर तथा सत्यवादी हों, वह राजा राज्यका फल पाता है
samaduḥkhasukhā yasya sahāyāḥ priyakāriṇaḥ | arthacintāparāḥ satyāḥ sa rājyaphalam aśnute ||
Bhishma nói: “Vị vua ấy thật sự hưởng được quả của vương quyền khi các trợ tá đồng cam cộng khổ với ông, lấy vui buồn của vua làm vui buồn của mình, luôn chăm lo điều khiến vua vừa lòng, cảnh giác trong việc gia tăng tài lực của quốc gia, và kiên định với sự thật. Những người phò tá trung thành, thận trọng và ngay thẳng như vậy khiến vương đạo sinh lợi và bền vững.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s rule becomes fruitful when his aides are empathetic (sharing his joys and sorrows), loyal in seeking his good, prudent in safeguarding and increasing state resources, and unwaveringly truthful. Such counsel and character are presented as the practical foundation of successful kingship.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises on the conditions for stable and beneficial rule. Here he highlights the moral and administrative qualities required in a king’s close associates—ministers and companions—whose conduct directly determines whether the king truly gains the ‘fruit’ of sovereignty.