Shloka 38
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
Devanagari script
मया सम्मन्त्र्य पश्चाच्च न हिंस्या: सचिवास्त्वया । मदीयानां च कुपितो मा त्वं दण्डं निपातये:,मुझसे सलाह लेनेके बाद यदि आपके पहलेके मन्त्रियोंकी भूल प्रमाणित हो तो भी उन्हें प्राणदण्ड न दीजियेगा तथा कभी क्रोधमें आकर मेरे आत्मीयजनोंपर भी प्रहार न कीजियेगा
Translation
“Sau khi đã bàn với ta, dẫu có chứng tỏ các đại thần cũ của ngài đã lầm lỗi, xin ngài chớ ban án tử cho họ. Và xin đừng vì cơn giận mà giáng hình phạt hay ra tay với người thân thuộc của ta.”
Word by Word
मयाby me / with me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
सम्मन्त्र्यhaving consulted
सम्मन्त्र्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम् + मन्त्र्
FormAbsolutive (Gerund), —, —
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिंस्याःyou should not harm / kill
हिंस्याः:
TypeVerb
Rootहिंस्
FormOptative (Vidhi-lin), Second, Singular, Parasmaipada
सचिवाःministers, counselors
सचिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootसचिव
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
मदीयानाम्of my people / my own
मदीयानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootमदीय
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कुपितःangered
कुपितः:
TypeAdjective
Rootकुपित
FormMasculine, Nominative, Singular
माdo not (prohibitive)
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
दण्डम्punishment
दण्डम्:
Karma
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Accusative, Singular
निपातयेःyou should inflict / impose
निपातयेः:
TypeVerb
Rootनि + पत् (णिच्: पातय)
FormOptative (Vidhi-lin), Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
शार्टूल उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes