Shloka 21
प्रतिश्रुत्य प्रदातव्य: स्वकार्यस्तु बलात्कृत: । कोई नीच मनुष्य भी यदि दूसरोंकी कार्यसिद्धिकी इच्छासे धर्मके लिये भीख माँगने आवे तो उसे देनेकी प्रतिज्ञा कर लेनेपर अवश्य ही धनका दान देना चाहिये। इस प्रकार धनोपार्जन करनेवाला यदि कपटपूर्ण व्यवहार करता है तो वह दण्डका पात्र होता है || २० हे यः कश्रिद् धर्मसमयात् प्रच्युतो धर्मसाधन:
pratiśrutya pradātavyaḥ svakāryas tu balātkṛtaḥ | he yaḥ kaścid dharmasamāyāt pracyuto dharmasādhanaḥ ||
Bhīṣma nói: Nếu đã hứa cho thì nhất định phải cho; và việc của mình chớ nên làm bằng cưỡng bức. Dẫu kẻ hèn mọn đến xin vì dharma—mong cho công việc của người khác được thành—một khi ngươi đã hứa cho, ắt phải bố thí tài vật. Nhưng kẻ kiếm của bằng những giao dịch như thế rồi lại cư xử gian trá thì đáng bị trừng phạt. Và ai rời bỏ điều lệ dharma đã được thỏa thuận, lìa bỏ phương tiện của chính hạnh, người ấy sa rơi khỏi dharma.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A pledge to give creates a binding moral obligation: once you promise, you must donate. Coercion and deceit in transactions—especially when framed as ‘for dharma’—are condemned, and deviation from agreed dharmic norms makes one liable to punishment and moral fall.
In Bhishma’s instruction on righteous conduct in Shanti Parva, he lays down practical ethical rules: keep your word in matters of giving, do not pursue your ends through force, and recognize that fraudulent behavior under the guise of dharma warrants punishment.