Shloka 107
मातापितृगुरुपूजा-प्रशंसा
Praise of Venerating Mother, Father, and Teacher
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधमनुशासनपर्वमें गणराज्यका बर्तावविषयक एक सौ सातवाँ अध्याय पूरा हआ
iti prakāraḥ śrīmahābhārate śāntiparvaṇi antargate rājadharmānuśāsanaparvaṇi gaṇarājyasya vartāva-viṣayaka ekaśata-saptamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ
Như vậy kết thúc chương thứ một trăm lẻ bảy, bàn về phép tắc ứng xử và việc trị quốc của một chính thể cộng hòa, thuộc phần Rājadharmānuśāsana trong Śānti Parva của Mahābhārata tôn kính. Việc khép lại chương này đánh dấu sự hoàn tất lời giáo huấn của Bhīṣma: quyền lực tập thể phải được dẫn dắt bởi kỷ luật, thủ tục hợp pháp và sự tự chế đạo đức, để quyền lực phụng sự lợi ích chung chứ không phục vụ phe phái.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
This closing colophon points to the chapter’s focus: ethical and disciplined conduct in a gaṇarājya (assembly-based polity). The implied teaching is that collective governance must be anchored in dharma—procedural fairness, unity, restraint, and prioritizing the common welfare over factional gain.
The text is a concluding statement marking the end of Adhyāya 107 within the Rājadharmānuśāsana portion of Śānti Parva. It signals that Bhīṣma’s discourse on the practical conduct of a republican state has been completed.