Shloka 1
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
/ ऑपन-- माल बक। अति <-छऋज>आ सप्ताधिकशततमो< ध्याय: गणततन्त्र राज्यका वर्णन और उसकी नीति युधिछिर उवाच ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप । धर्मवृत्तं च वित्तं च वृत््युपाया: फलानि च
yudhiṣṭhira uvāca | brāhmaṇa-kṣatriya-viśāṁ śūdrāṇāṁ ca parantapa | dharma-vṛttaṁ ca vittaṁ ca vṛtty-upāyāḥ phalāni ca ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Parantapa, ngài đã giảng rõ nếp sống đặt nền trên dharma của các brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya và śūdra—cùng với của cải, phương kế mưu sinh và những quả báo phát sinh từ việc hành trì chính đạo. Lại nữa, chiếu theo phong tục địa phương và các śāstra, ngài đã tóm lược những điều hợp với dharma: tài lực và quốc khố của bậc quân vương và cách tích lũy, việc chinh thắng kẻ thù, phẩm chất và phép tắc của các đại thần, sự hưng thịnh của dân chúng, cách vận dụng sáu sách lược (như hòa hiếu và đối địch), kỷ luật quân đội, phép nhận diện kẻ ác, dấu hiệu của bậc hiền thiện, và sự thẩm định đúng đắn những người ngang hàng, kém hơn hay vượt trội—cùng lời chỉ dạy về cách một vị vua đang tiến lên phải xử sự để làm yên lòng tầng lớp trung lưu, và vì sao cần che chở kẻ yếu, sắp đặt sinh kế cho họ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames rāja-dharma as comprehensive: ethical conduct across social classes, economic foundations (wealth and treasury), competent counsel, diplomacy, military discipline, and the king’s duty to protect and provide for the vulnerable—all grounded in śāstra and appropriate local custom.
Yudhiṣṭhira addresses his teacher (honorifically ‘Parantapa’) and summarizes the wide range of governance topics already explained—varna duties, livelihood, treasury, ministers, diplomacy, and social welfare—setting up a continuation or deepening of instruction on kingship and policy.