Shloka 40
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
कृच्छाल्लब्धमभिप्रेतं यदि कौसल्य नश्यति । तदा निर्विद्यते सो<्र्थात् परिभग्नक्रमो नर:
kṛcchāl labdham abhipretaṃ yadi kausaly naśyati | tadā nirvidyate so 'rthāt paribhagnakramo naraḥ || (anityāṃ tāṃ śriyaṃ matvā śriyaṃ vā kaḥ parīpsati |)
Bhīṣma nói: Tâu vua xứ Kośala, nếu của cải mong cầu, phải nhọc nhằn mới có được, lại bị mất đi, thì đường dây nỗ lực của một người sẽ đứt đoạn; người ấy chán nản và quay lưng với tài vật. Đã thấy phú quý là vô thường, ai còn muốn đuổi theo nó như mục đích tối hậu?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even hard-won wealth can be lost; when it perishes, a person’s momentum of striving collapses and disillusionment arises. Therefore prosperity (śrī) should be understood as impermanent and not treated as the highest goal.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs a king (addressed as the ruler of Kośala) on ethical and reflective governance. Here he uses the example of lost, hard-earned wealth to counsel sobriety, non-attachment, and a dharma-centered orientation rather than fixation on fortune.