Shloka 27
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
अशक्यमिति कृत्वा वा ततो<चन्यै: संविदं चरेत् । ब्रह्मदण्डमदृष्टेषु दृष्टेषु चतुरद्धिणीम्
aśakyam iti kṛtvā vā tato 'nyaiḥ saṃvidaṃ caret | brahmadaṇḍam adṛṣṭeṣu dṛṣṭeṣu catur-aṅgiṇīm ||
Bhishma nói: “Nếu một việc được xét là không thể làm một mình, thì hãy cùng người khác bàn bạc và lập sự đồng thuận. Với kẻ thù ở xa, chưa hiện trong tầm mắt, hãy dùng ‘brahma-daṇḍa’—uy lực của thánh quyền và chính sách; còn với kẻ thù ở gần, thấy rõ trước mắt, hãy phái đạo quân tứ binh chủng xuất kích. Vậy nên, sự thận trọng chọn lấy mưu nghị và phương tiện thích hợp, chứ không liều lĩnh đơn độc.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not persist in solitary action when a task exceeds one’s capacity; seek counsel and coordinated planning. Apply proportionate means: moral/political pressure for distant or unseen threats, and military force for immediate, visible threats.
In the Shanti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises the ruler on practical decision-making: when to consult allies/advisers, and how to choose between non-violent authoritative measures (brahmadaṇḍa) and direct military deployment (the fourfold army).