Shloka 12
उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
तस्मात् तदा योजयेत परेषां व्यसने5थवा । एते हि योगा: सेनाया: प्रशस्ता: परबाधने
tasmāt tadā yojayet pareṣāṁ vyasane ’thavā | ete hi yogāḥ senāyāḥ praśastāḥ parabādhane ||
Bhīṣma nói: Vì vậy, hãy phát binh ngay lúc ấy, hoặc đúng vào khoảnh khắc kẻ địch rơi vào cảnh khốn cùng; phải giáng đòn chính xác vào dịp đó. Bởi những thời cơ ấy được xem là những cửa mở chiến lược đáng khen nhất của một đạo quân, khi mục đích là ngăn chặn và quấy nhiễu quân thù.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma advises a king to choose the moment of action with strategic clarity: attack either immediately when conditions are ripe or specifically when the enemy is weakened by misfortune, since such timings are considered most effective for restraining the foe.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on practical statecraft and warfare, identifying favorable occasions for military deployment against an opponent.