Shloka 21
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च कृती चाद्भुतविक्रम: । गूढोत्पन्न: सुत: कुन्त्या भ्रातास्माकमसौ किल,जिनमें दस हजार हाथियोंका बल था, संसारमें जिनका सामना करनेवाला दूसरा कोई भी महारथी नहीं था, जो रणभूमिमें सिंहके समान खेलते हुए विचरते थे, जो बुद्धिमान् दयालु, दाता, सयंमपूर्वक व्रतका पालन करनेवाले और धुृतराष्ट्रपुत्रोंके आश्रय थे; अभिमानी, तीव्रपराक्रमी, अमर्षशील, नित्य रोषमें भरे रहनेवाले तथा प्रत्येक युद्धमें हमलोगोंपर अस्त्रों एवं वाग्बाणोंका प्रहार करनेवाले थे, जिनमें विचित्र प्रकारसे युद्ध करनेकी कला थी, जो शीघ्रतापूर्वक अस्त्र चलानेवाले, धरनुर्वेदके विद्वान् तथा अद्भुत पराक्रम कर दिखानेवाले थे, वे कर्ण गुप्तरूपसे उत्पन्न हुए कुन्तीके पुत्र और हमलोगोंके बड़े भाई थे; यह बात हमारे सुननेमें आयी है
śīghrāstraś citrayodhī ca kṛtī cādbhuta-vikramaḥ | gūḍhotpannaḥ sutaḥ kuntyā bhrātāsmākam asau kila ||
Yudhiṣṭhira nói: “Người ấy sử dụng vũ khí rất mau lẹ, tinh thông những lối đánh đa dạng và kỳ diệu, là bậc thành tựu—với dũng lực khiến người ta kinh ngạc. Sinh ra trong bí mật như con trai của Kuntī, người ấy quả thật là anh cả của chúng ta, như chúng ta đã được nghe.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of hidden identity and kinship: recognizing Karṇa’s concealed birth reframes hostility as a family tragedy, pressing the listener toward compassion, responsibility, and sober reflection on dharma after war.
In Śānti Parva’s opening context of post-war grief and moral inquiry, Yudhiṣṭhira recalls what he has heard about Karṇa—his exceptional martial qualities and, crucially, that he was secretly born to Kuntī and thus the Pāṇḍavas’ elder brother.