Shloka 61
गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापरववमें श्रीकृष्ण पाण्डव और दुर्योधनका संवादविषयक इकसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṃ śrīmahābhārate śalyaparvake antargata-gadāparvaṇi śrīkṛṣṇa-pāṇḍava-duryodhanayoḥ saṃvāda-viṣayaka ekaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ
Sañjaya nói: Như vậy, trong Thánh sử Mahābhārata, thuộc Śalya Parva—cụ thể là phần nói về cuộc đấu chùy—đã kết thúc chương thứ sáu mươi mốt, với chủ đề là cuộc đối thoại giữa Śrī Kṛṣṇa, các Pāṇḍava và Duryodhana. Công thức kết chương này đánh dấu một bước chuyển trong mạch chiến tranh, nhấn mạnh rằng lời khuyên và lập trường đạo lý luôn đi cùng hành động binh đao, và rằng bạo lực sắp tới được đặt trong khuôn khổ suy tư về chính đạo và hệ quả.
संजय उवाच
Educational Q&A
Though this line is a colophon rather than a doctrinal verse, it highlights a Mahābhārata pattern: decisive violence is framed by dialogue and counsel. Ethical meaning in the epic is carried not only by actions on the battlefield but also by how leaders justify, contest, and interpret those actions in speech.
This is the chapter-ending notice: it states that the sixty-first chapter in the Gadāparvan (within Śalya Parva) has concluded, and that its topic was the dialogue involving Śrī Kṛṣṇa, the Pāṇḍavas, and Duryodhana—setting the stage for subsequent developments in the mace-duel narrative.