Shloka 14
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
दशाड़ूं यश्चतुष्पादमिष्वस्त्रं वेद तत्त्वतः | साज़ांस्तु चतुरो वेदान् सम्यगाख्यानपञठ्चमान्
daśāḍūṁ yaś catuṣpādam iṣv-astraṁ veda tattvataḥ | sāzāṁs tu caturo vedān samyag ākhyāna-pañcamān |
Sañjaya nói: “Ai thật sự thấu hiểu khoa cung tiễn ‘mười phần’ và ‘bốn chân’ thì, xét cho cùng, cũng như người đã nắm vững bốn Veda, lại thông suốt truyền thống Itihāsa–Ākhyāna như Veda thứ năm. Ở đây, tri thức trọn vẹn ấy được viện dẫn để đo chiều sâu rèn luyện và sự phân định của một chiến binh dưới sức ép đạo lý của chiến tranh.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse equates complete mastery of a technical discipline (here, missile-weapon/archery science described as ‘tenfold’ and ‘four-part’) with the breadth and rigor of mastering the Vedas plus the narrative tradition. It highlights that true expertise is not superficial skill but systematic, principled understanding—an ethical measure of competence in a war setting.
Sañjaya is characterizing the depth of a warrior’s knowledge and training during the events of the Śalya Parva. By invoking Vedic mastery as a benchmark, he underscores the exceptional stature of the person being described and frames martial prowess within a wider cultural-ethical ideal of disciplined learning.