Shloka 23
Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
Devanagari script
परस्परं समासाद्य दंष्टा भ्यां द्विरदौ यथा । अशोभेतां महाराज शोणितेन परिप्लुतो,महाराज! जैसे दो हाथी अपने दाँतोंसे परस्पर प्रहार करके लहूलुहान हो जाते हैं, उसी प्रकार वे दोनों एक-दूसरेपर चोट करके खूनसे भीगकर शोभा पाने लगे
Transliteration
parasparaṁ samāsādya daṁṣṭrābhyāṁ dviradau yathā | aśobhetāṁ mahārāja śoṇitena pariplutau ||
Translation
Sañjaya nói: “Tâu Đại vương, khi áp sát nhau, họ rực lên như hai con voi húc nhau bằng ngà—cả hai đều đẫm máu.” Hình ảnh ấy nhấn mạnh sự đối xứng tàn khốc của chiến đấu: lòng dũng cảm và sức chịu đựng được phô bày, nhưng cái “huy hoàng” ấy không thể tách rời cái giá đạo lý của việc cùng làm tổn thương nhau trong chiến tranh.
Word by Word
परस्परम्mutually, each other
परस्परम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
FormAvyaya (adverbial)
समासाद्यhaving approached/encountered
समासाद्य:
Kriya-vishesana
TypeVerb
Rootसम् + आ + सद्
FormAbsolutive (क्त्वान्त), indeclinable; from √सद् with upasargas सम्+आ
दंष्टाभ्याम्with (their) tusks
दंष्टाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदंष्ट्रा
FormFeminine, Instrumental, Dual
द्विरदौtwo elephants
द्विरदौ:
Karta
TypeNoun
Rootद्विरद
FormMasculine, Nominative, Dual
यथाas, just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
FormAvyaya (comparative)
अशोभेताम्they shone/appeared splendid
अशोभेताम्:
Kriya
TypeVerb
Rootशुभ्
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3rd person, Dual
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
शोणितेनwith blood
शोणितेन:
Karana
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Instrumental, Singular
परिप्लुतौflooded/soaked (all over)
परिप्लुतौ:
Karta
TypeAdjective
Rootपरि + प्लु
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Dual
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaM
Mahārāja (Dhṛtarāṣṭra, as addressee)T
two elephants (simile)T
tusksB
bloodVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes