Shloka 41

शल्यस्य सेनापत्याभ्युपगमः | Śalya’s Acceptance of Command

Devanagari script

घटमाना मदर्थेडस्मिन्‌ हता: शूरा जनाधिपा: । शेरते लोहिताक्ताड़्ा: संग्रामे शरविक्षता:,“कितने ही वीर नरेश मेरी विजयके लिये यथाशक्ति चेष्टा करते हुए बाणोंसे क्षत-विक्षत हो मारे जाकर रक्तरंजित शरीरसे संग्रामभूमिमें सो रहे हैं

Transliteration

ghaṭamānā madarthe 'smin hatāḥ śūrā janādhipāḥ | śerate lohitāktāṅgāḥ saṅgrāme śaravikṣatāḥ ||

Translation

Sañjaya nói: “Vì ta mà dốc hết sức trong trận chiến này, nhiều vị vua anh hùng đã bị giết. Thân xác họ bị tên đạn xé nát, bê bết máu, nay nằm duỗi dài trên chiến địa.”

Word by Word

• घटमानाः: striving, making effort
• घटमानाः: Karta
• Type: Verb
• Root: घट् (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमानकालिक कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• मत्-अर्थे: for my sake
• मत्-अर्थे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• अस्मिन्: in this (battle/war)
• अस्मिन्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• हताः: slain
• हताः: Karta
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: क्त (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शूराः: heroes, brave men
• शूराः: Karta
• Type: Noun
• Root: शूर
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• जनाधिपाः: kings, rulers of people
• जनाधिपाः: Karta
• Type: Noun
• Root: जनाधिप
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शेरते: lie (recline)
• शेरते: Karta
• Type: Verb
• Root: शी (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन

• लोहित-अक्ताः: smeared with blood
• लोहित-अक्ताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अक्त (अञ्ज्/अङ्क्?; here ‘अञ्ज्’ = smear) / लोहित
• Form: क्त (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• संग्रामे: in battle
• संग्रामे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संग्राम
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शर-विक्षताः: wounded by arrows
• शर-विक्षताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विक्षत (क्षद्/क्षत्; here ‘क्षत’ = wounded) / शर
• Form: क्त (भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• kings (janādhipāḥ)
• arrows (śara)
• battlefield (saṅgrāma)