Shloka 5
Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections
Devanagari script
कुरुकुलभूषण! स्त्रियोंके लिये जिनका पालन अत्यन्त दुष्कर और दुःसह है, उन-उन कठोर नियमोंका पालन करती हुई श्रुतावतीके वहाँ अनेक वर्ष व्यतीत हो गये ।।
Translation
Hỡi bậc tô điểm của dòng Kuru! Tại nơi ấy, nàng Śrutāvatī đã trải qua nhiều năm tháng, vẫn kiên trì giữ gìn những giới luật nghiêm khắc—đối với nữ nhân thì vô cùng khó thực hành và khó chịu đựng. Nhờ nếp hạnh ấy, nhờ khổ hạnh và lòng sùng kính tối thượng, đấng Pākāśāsana (Indra) đã hết sức hoan hỷ.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तेनby that/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
वृत्तेनconduct/behavior
वृत्तेन:
Karana
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Instrumental, Singular
तमसाdarkness/ignorance
तमसा:
Karana
TypeNoun
Rootतमस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विशाम्पतेO lord of the people (king)
विशाम्पते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootविशाम्पति
FormMasculine, Vocative, Singular
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Singular
परयाby supreme (devotion)
परया:
Karana
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Instrumental, Singular
पाकशासनःIndra (the chastiser of Pāka)
पाकशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootपाकशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes