Shloka 53

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

Devanagari script

सैनापत्यमनुप्राप्य स्कन्दो देवगणस्थ ह

Transliteration

saināpatyam anuprāpya skando devagaṇastha ha

Translation

Vaiśampāyana nói: Khi đã đạt đến chức vị Tổng chỉ huy, Skanda—ở giữa đoàn quân chư thiên—đã hiện diện như thế. Câu này gợi lên lý tưởng về quyền lãnh đạo được thần minh chuẩn thuận: mệnh lệnh không chỉ là quyền lực, mà là trách nhiệm nặng nề, được nâng đỡ trong sự hiện diện của các bậc cao linh và những lực lượng vận hành theo trật tự.

Word by Word

• सैनापत्यम्: the commandership (office of commander-in-chief)
• सैनापत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैनापत्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अनुप्राप्य: having attained/obtained
• अनुप्राप्य: Karta
• Type: Verb
• Root: अनु-√प्राप्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, ल्यप् (absolutive/gerund)

• स्कन्दः: Skanda (Kartikeya)
• स्कन्दः: Karta
• Type: Noun
• Root: स्कन्द
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• देवगणस्थः: standing among the hosts of gods
• देवगणस्थः: Karta
• Type: Adjective
• Root: देवगणस्थ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ह: indeed/forsooth (emphatic particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Skanda (Kārttikeya)
• Devagaṇas (hosts of gods)
• Saināpatya (commandership)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Command (saināpatya) is portrayed as a dharmic trust: true leadership is validated by alignment with a higher order (the devagaṇas) and implies disciplined responsibility rather than mere dominance.

What is happening in the narrative?

The narrator notes that Skanda has obtained the role of commander-in-chief and is positioned among the divine hosts, marking his recognized status as leader of the gods’ forces within the unfolding account.