Shloka 49
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
वह भयंकर सेना धनंजय नामसे विख्यात थी। उसमें सभी सैनिक नाना प्रकारके अस्त्र, शस्त्र, तपस्या, बल और पराक्रमसे सम्पन्न थे। रुद्रके समान बलशाली तीस हजार रुद्रगणोंसे युक्त वह सेना शत्रुओंके लिये अजेय थी। वह कभी भी युद्धसे पीछे हटना जानती ही नहीं थी ।।
vaiśampāyana uvāca |
sa bhayaṅkarā senā dhanañjaya-nāmnī vikhyātā āsīt |
tasyāṃ sarve yodhā nānā-vidhair astrāṇi-śastrāṇi tapasā balena parākrameṇa ca sampannāḥ |
rudra-sama-balaśālīnāṃ triṃśat-sahasrāṇāṃ rudra-gaṇānāṃ yuktā sā senā śatrūṇām ajeyā āsīt |
sā kadācid api yuddhāt parāṅmukhī bhavituṃ na jānāti ||
viṣṇur dadau vaijayantīṃ mālāṃ bala-vivardhinīm |
umā dadau virajasī vāsasī ravi-saprabhe ||
Vaiśampāyana nói: Đạo quân ghê gớm ấy, lừng danh với tên “Dhanañjaya”, trong đó mọi chiến sĩ đều tinh thông đủ loại phi tiễn và binh khí, thành tựu khổ hạnh, sức mạnh và dũng mãnh. Hợp cùng ba vạn tùy chúng hùng lực như Rudra, đạo quân ấy khiến kẻ thù không sao khuất phục. Nó chưa từng biết lùi bước khỏi chiến tranh. Rồi Thế Tôn Viṣṇu ban vòng hoa Vaijayantī tăng trưởng uy lực, và Umā trao hai y phục tinh khiết, rực sáng như mặt trời—những tặng phẩm thần linh để củng cố vị anh hùng trẻ cho cuộc chiến chính nghĩa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage links martial excellence with inner discipline and divine sanction: true invincibility is portrayed as arising from tapas (self-mastery), courage that does not retreat from duty, and blessings that symbolize righteous empowerment rather than mere aggression.
Vaiśampāyana describes a famed, fearsome army called Dhanañjaya—equipped with weapons, ascetic power, strength, and valor, supported by Rudra-like hosts and unwilling to retreat. The narrative then notes divine bestowals: Viṣṇu gives the strength-enhancing Vaijayantī garland, and Umā gives two spotless, sun-bright garments to fortify the hero.